Aplikasi Kaedah Fiqh Dalam Alasan Penghakiman Kes Tuntutan Nafkah Anak Di Mahkamah Syariah: Satu Analisis

Application of Legal Maxims In The Ground of Judgement for Child Maintenance Claims in Shariah Court: An Analysis

Abstract

Kes nafkah anak biasanya akan timbul apabila berlaku pembubaran perkahwinan antara ibu bapa kepada anak yang terlibat. Walaupun nafkah kepada anak itu merupakan kewajipan yang mesti dilaksanakan oleh bapa, tetapi keputusan atau perintah yang dikeluarkan oleh mahkamah perlulah adil dan seimbang antara hak di pihak yang menuntut (plaintif) dengan kemampuan di pihak yang kena tuntut (defendan). Keadilan dan keseimbangan inilah yang akan terlihat dalam alasan penghakiman sebagai hasil penyiasatan dan penelitian hakim yang membicarakan kes-kes nafkah yang dibawakan kepada mereka. Kajian ini merupakan kajian kualitatif melalui analisis terhadap kandungan alasan penghakiman kes-kes nafkah anak di mahkamah syariah yang  bertujuan untuk mengenal pasti kaedah-kaedah fiqh yang dijadikan rujukan hakim untuk menghasilkan keputusan yang memenuhi matlamat keadilan. Hasil kajian merumuskan bahawa hakim akan merujuk kepada  hukum syarak melalui dalil-dalil al-Qur’an dan hadis sebagai sumber utama dalam menyediakan alasan penghakiman. Kaedah fiqh pula diguna pakai untuk menguatkan lagi sumber utama yang digunakan. Kajian ini menyarankan penggunaan kaedah fiqh secara optimum sebagai sumber tambahan penyediaan alasan penghakiman bagi memenuhi matlamat keadilan terutama kepada pihak yang sepatutnya menerima nafkah yang wajib daripada waris yang wajib.

Child maintenance cases usually arise following the dissolution of a marriage between the parents of the child involved. Although the responsibility of providing maintenance for the child lies with the father, any decision or order issued by the court must be fair and balanced between the rights of the claimant (plaintiff) and the ability of the person being claimed against (defendant). This sense of justice and balance is reflected in the grounds of judgment, which are the result of investigation and analysis by the judge presiding over the maintenance cases brought before them. This study is a qualitative research that analyzes the content of the grounds of judgment in child maintenance cases in the Shariah court, aiming to identify the Islamic legal maxims used by judges as references in making decisions that fulfill the objective of justice. The findings of the study conclude that judges refer to Islamic law through the primary sources of the Qur'an and Hadith when preparing the grounds of judgment. Islamic legal maxims are then applied to further support these primary sources. This study recommends the optimal use of the maxims as a supplementary source in drafting the grounds of judgment, in order to fulfill the objective of justice, especially for those who are rightfully entitled to receive obligatory maintenance from their responsible guardian."