The Correlation between Nationalism and Maqasid al-Shari’ah Values in The Film Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022)

Korelasi Antara Semangat Nasionalisme dan Nilai Maqasid al-Shari’ah Dalam Filem Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022)

Authors

  • Muhammad Zaki Ramle Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Teknologi Malaysia
  • Muhammad Adam Danial Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya (UM)
  • Muhammad Safwan Harun Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya (UM)

DOI:

https://doi.org/10.53840/muwafaqat.v9i1.231

Keywords:

Nationalism, Maqasid al-Shari’ah, Correlation, Mat Kilau, Film

Abstract

As an effort to instil the spirit of nationalism, the film industry is a powerful platform for conveying moral values and fostering awareness within the community. The film Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022) has become a benchmark in the local film industry, where it received an overwhelming positive response from the community. This film successfully displayed elements of nationalism while also positively reflecting the image of Islam in resisting any form of colonisation. Nationalism in Mat Kilau's struggle had a clear relevance to Islam and its values. Thus, this study aimed to analyse the correlation of nationalism values in the film Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022) with maqasid al-shari’ah. A qualitative research design through a content analysis of films was conducted. The results of the study showed that the value of Islamic nationalism under the category of maqasid 'ammah which includes freedom, peace and justice. These values play a significant role in ensuring the preservation of public interest (maslahah) in the national context, as well as fostering the spirit of unity within the community. This study reinforces the understanding that unity and nationalism align with the principles of maqasid al-shari‘ah in the context of a Madani Malaysian society.

Sebagai satu usaha untuk menyemai semangat nasionalisme, industri perfileman merupakan medium yang berpengaruh dalam menyampaikan nilai-nilai moral serta memupuk kesedaran dalam kalangan masyarakat. Filem Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022) telah menjadi penanda aras dalam industri filem tempatan apabila menerima sambutan yang amat menggalakkan daripada masyarakat. Filem ini berjaya menampilkan elemen nasionalisme yang turut menzahirkan imej Islam secara positif dalam menentang sebarang bentuk penjajahan. Nasionalisme dalam perjuangan Mat Kilau pula mempunyai kaitan yang jelas dengan Islam serta nilai-nilainya. Justeru, kajian ini bertujuan untuk menganalisis korelasi nilai-nilai nasionalisme dalam filem Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022) dengan maqasid al-shari‘ah. Reka bentuk kajian kualitatif melalui analisis kandungan filem telah dijalankan. Hasil kajian menunjukkan bahawa nilai nasionalisme Islam tergolong di bawah kategori maqasid ‘ammah yang merangkumi kebebasan, keamanan dan keadilan. Nilai-nilai ini memainkan peranan penting dalam memastikan kemaslahatan dalam konteks kenegaraan terpelihara, selain menanam semangat perpaduan dalam kalangan masyarakat. Kajian ini memperkukuh pemahaman bahawa perpaduan dan nasionalisme sejajar dengan prinsip maqasid al-shari‘ah dalam konteks masyarakat Malaysia Madani.

Downloads

Download data is not yet available.

References

‘Ababtein, ‘A. R. (2020). Maqsad al- ‘Adl fī al-Shari’ah al-Islamiyyah (Haqiqatuhu wa Ahammiatuhu wa ‘Atharuhu wa Majalatuhu wa Mazahiruhu wa Shawahiduhu fi al-Nizam al-Asasi lil Hukm bi al-Mamlakah al- ‘Arabiyyah al-Sa’udiyyah. Majallah al-Dirasah al- ‘Arabiyyah, 41(6), 3071-3102.

‘Atiyyah, J. (2001). Nahwu Taf’il Maqasid al-Shari’ah. Dar Al-Fikr.

Abdullah, N. (2005). Perspektif Melayu, Barat dan Islam Mengenai Nasionalisme: Satu Kajian Perbandingan [Master’s thesis, Universiti Malaya].

Adenan, F., & Ab Rahman, A. (2021). Keamanan menurut al-quran dan hubungannya dengan filantropi islam. Journal of Contemporary Islamic Studies (JCIS), 7(1), 151-169.

Ajmain, M. T., Fiky, W. A. R. W. I., Ruskam, A. & Mohamed, A. K. (2020). Maqasid Keamanan Dan Implikasinya Dalam Pembinaan Sebuah Tamadun. Politicon: Jurnal Ilmu Politik, 2(1), 1-12. https://doi.org/10.15575/politicon.v2i1.7929.

Al-Bukhārī. (1993). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī (Mustafa Dib al-Bughā, Ed.; 5th ed., Vols. 1–7). Dār Ibn Kathīr & Dār al-Yamāmah.

Al-Bukhārī. (2001). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī (D. Zuhayr al-Nāṣir, ed.; M. F. ‘Abd al-Bāqī; 1st ed., 9 vols., Kitāb al-Maẓālim, Bāb in Akhāka Ẓāliman aw Maẓlūman, ḥadīth No. 2444). Dār Ṭawq al-Najāt.

Al-Fasi, ‘A. (1993). Maqasid al-Shari’ah al-Islamiyyah wa Mukarimuha. Dar al-Gharb al-Islamiyy.

Al-Khatib, H. Y. (1993). Al-Islam wa Mafhum Al-Hurriyyah. Dar al-Multaqa.

Al-Qaradawi, Y. (2008). Dirasah fi Fiqh Maqasid al-Shari’ah: bayn al- Maqasid al-Kulliyyah wa al-Nusus al-Juz’iyyah. Dar al-Shuruq.

Al-Qaradawi, Y. (2009). Fiqh al-Jihad. Maktabah Wahbah.

Al-Tirmidhī, M. ibn ʿĪsā. (1996). Al-Jāmiʿ al-kabīr (Sunan al-Tirmidhī) (Bab ʿAwwād Maʿrūf, Ed.). Dār al-Gharb al-Islāmī.

Al-Yubi, M. S. (1998). Maqasid al-Shari’ah al-Islamiyyah wa ‘Alaqatuha bi al-Adillah al-Shar’iyyah. Dar al-Hijrah.

Al-Zuhayli, W. (2015). Usul al-Fiqh al-Islami. Dar al-Fikr.

Auda, J. (2014). Memahami Maqasid Syariah, Peranan Maqasid Dalam Pembaharuan Islam Kontemporari. (Penterjemah: Marwan Bukhari). PTS Publication.

Bachri, S., Tarmizi & Habibah. (2021). Nasionalisme Dalam Perspektif Hukum Maqasid Al-Syariah. Moderation| Journal of Islamic Studies Review, 1(2), 59-68.

Baharom, H. (2019). Perihal keadilan: tinjauan wacana keadilan moden. Strategic Information and Research Development Centre (SIRD).

Darusalam, G. & Hussin, S. (2021). Metodologi Penyelidikan Dalam Pendidikan: Amalan Dan Analisis Kajian. Edisi Ketiga. Penerbit Universiti Malaya.

Daud, M. D., Johori, M. R., & Harun, N. (2017). Penerbitan filem patriotisme di Malaysia: Isu dan cabaran. In Proceeding of the 4th International Conference on Management and Muamalah (pp. 568-575).

Hafizuddin, S. S. B. & Musa, R. (2021). Sorotan Perjuangan Nasionalisme Melayu Mengikut Perspektiif Islam [A Review of The Malay Nationalism Struggle in Islamic Perspective]. International Journal of Contemporary Education, Religious Studies and Humanities, 1(3), 15-23.

Halim, K. H. K. (2013). Bahtera Marhalah Bangsa. Cet. 1. Johor: Penerbit UTHM.

Harun, M. S., Ariffin, M. F. M., & Rosele, M. I. (2021). Social Change in the Time of COVID-19: a phenomenal study in Malaysia from the perspective of Maqasid Al-Sharī ‘ah. Journal of Islamic Thought and Civilization, 11(2), 186-212. https://doi.org/10.32350/jitc.112.10.

Harun, N. (2022). Keadilan Dalam Perspektif Hukum Islam. I'tisham: Journal of Islamic Law and Economics, 1(2).

Hasan, R., Hamid, S. A. S., Fadzil, M. & Raman, S. (2019). Kebangkitan Nasionalisme. In Baharudin, R. & Yusob, A. S. M. (Eds.), Kurikulum Standard Sekolah Menengah Sejarah Tingkatan 4 (pp. 20-49). Dewan Bahasa dan Pustaka.

Husni, F. (2021). Kebebasan Berekspresi Dan Hak Konstitusional Warga Negara Perspektif Siyâsah Dustûriyyah. Ijtihad, 37(1).

Ibn ‘Ashur, M. T. (2001). Maqasid al-Shari’ah al-Islamiyyah. Dar al-Nafais.

Ibn Mājah. (n.d.). Sunan Ibn Mājah (M. F. ʿAbd al-Bāqī, Ed.). Dār Iḥyāʾ al-Kutub al-ʿArabiyyah.

Ibrahim, A. H. & Harun, M. S. (2024). Applying the Concepts of Beneft and Harm in Malaysian Bioethical Discourse: Analysis of Malaysian Fatwa. Bioethical Inquiry, (2024). https://doi.org/10.1007/s11673-024-10345-z.

Ibrahim, M. Y. (2019). Sekularisme: Faktor, Penyebaran dan Langkah Mengatasinya Dari Sudut Pandang Islam. International Journal of Humanities, Philosophy and Language, 2(8), 202-216.

Ismail, M. Y. (2021, Ogos 24). Kemerdekaan dan Hubung Kait Dengan Maqasid Syariah. Utusan Malaysia. https://www.utusan.com.my/rencana/2021/08/kemerdekaan-dan-hubung-kait-dengan-maqasid-syariah/.

James Cook University. (2023, April 17). PY2106: Human Development Across the Lifespan Guide: Writing a Thematic Analysis. https://libguides.jcu.edu.au/py2106/lit-review.

Jusoh, A. (2022, Ogos 1). Hasilkan lebih banyak filem berunsur sejarah, biografi tokoh. Berita Harian. https://www.bharian.com.my/rencana/komentar/2022/08/982870/hasilkan-lebih-banyak-filem-berunsur-sejarah-biografi-tokoh.

Kamus Dewan (Ed.). (2010). Cet. 3. Dewan Bahasa dan Pustaka.

Kementerian Komunikasi Dan Digital[a]. (2022, Jun). Filem Mat Kilau Sarat Mesej Patriotisme. Malaysia Department of Ministry of Communications. https://www.kkd.gov.my/254-audio/22190-filem-mat-kilau-sarat-mesej-patriotisme.

Kementerian Komunikasi Dan Digital[b]. (2022, Jun). Festival Filem Malaysia Ke 32 (Ffm-32) – ‘Filem Kita, Citra Kita’. Malaysia Department of Ministry of Communications. https://www.kkd.gov.my/en/program-semasa/23247-festival-filem-malaysia-ke-32-ffm-32-filem-kita-citra-kita.

Lamda, S. A. (2014). Maqsad al- ‘Adl ‘inda Ibn Taymiyyah: Al- ‘Adl al-Dini wa al-Dunyawi fi Al-Nas wa Al-Waqi’. Al-Shabakat al- ‘Arabiyyah.

Mahmad, R. A., & Mahmud, M. W. (2020). Maqāṣid Al-‘Adl (Keadilan) Dalam Isu Tuntutan Harta Sepencarian Di Malaysia (The Objective Of Fairness (Al-‘Adl) In The Matrimonial Property Conflict In Malaysia). Journal Of Islam In Asia: IIUM Press, 17(3), 291-320. https://doi.org/10.31436/jia.v17i3.986.

Mohamad, Z. (2022, Julai 7). Filem Mat Kilau paling laris. Berita Harian. https://www.bharian.com.my/hiburan/wayang/2022/07/973913/filem-mat-kilau-paling-laris.

Ni’ami, M. F. & Bustamin. (2021). Maqasid Al-Syari’ah Dalam Tinjauan Pemikiran Ibnu ‘Asyur Dan Jasser Auda. Jurnal Ilmiah Syari’ah, 20(1), 91-102. http://dx.doi.org/10.31958/juris.v20i1.3257.

Nor, N. A. B. M., & Muhammad, S. J. B. N. (2017). Bustan Al-Salatin Panduan Kepada Pemerintahan Islam yang Adil oleh Golongan Pembantu Raja~ Bustan Al-Salatin as a Guide to Justice of Islamic Government by King’s Aides. MANU: Jurnal Pusat Penataran Ilmu dan Bahasa (PPIB).

Razak, M. A. A., Abidin, M. S. Z. & Harun, M. S. (2023). Islamic Psychospiritual Theory According to the Perspective of Maqasid al-Sharia. ISLAMIYYAT: International Journal of Islamic Studies, 45(1), 69-79.

Ridho, H. & Baidlowi. (2021). Membumikan Nilai-Nilai Keadilan Dalam Al-Qur’an Terhadap Sila Keadilan Sosial. HUMANISTIKA: Jurnal Keislaman, 7(2), 151-189. https://doi.org/10.55210/humanistika.v7i2.596.

Ridwan, M., Gusnadi, S. & Kurniawan, A. (2023). Hubungan Maqashid al-Syariah Dengan Filsafat Hukum Islam. Jurnal el-Qanuniy: Jurnal Ilmu-Ilmu Kesyariahan dan Pranata Sosial, 9(1), 1-11. https://doi.org/10.24952/el-qanuniy.v9i1.6151.

Roff, W. R. (1965). The Origins of Malay Nationalism, 1900-1941. The Australian National University.

Rosele, M. I. (2021, Ogos 9). Hijrah Ke Arah Kebebasan. Malaysia Gazette. https://malaysiagazette.com/2021/08/09/hijrah-ke-arah-kebebasan/.

Said, I. (2008). Dr. Burhanuddin Al-Helmi: Pejuang Melayu Sejati. Karisma Publications.

Shamsuddin, S. N. A. M., Long, A. S., & Ramli, Y. M. (2021). Wacana Isu-isu Keadilan Sosial dalam Masyarakat Majmuk di Malaysia [Discourse of Social Justice Issues in a Multicultural Society in Malaysia]. BITARA International Journal of Civilizational Studies and Human Sciences (e-ISSN: 2600-9080), 4(2), 151-161.

Suhaimi, Rezi, M. & Hakim, M. R. (2023). Al-Maqashid Al-Syari’ah. Sahaja: Journal Sharia and Humanities, 2(1), 153-170.

Termizi, A., Nasibah, S. N., & Ab Rahman, A. (2020). Menyenaraikan Keamanan dan Mengutamakannya di dalam Al Maqasid Al Dharuriyyat: Listing Security and Prioritize it in Al Maqasid Al Dharuriyyat. Journal of Fatwa Management and Research, 20(1), 1-23.

Tubarad, C. P. T., Mohamad, M., & Mohammed, N. F. (2022). A Decade of Maqasid Shariah Research: A Bibliometric Analysis. Management & Accounting Review, 21(2), 211-238. https://doi.org/10.24191/MAR.V21i02-09.

Wardi, M. C., A’la, A. & Nurhayati, S. (2023). Contextualisation of Al-Maqasiid Al-Kulliyat According to The Objectives of The Individual, Family, Society and Humanity: An Analysis on Jamaluddin Athiyah’s Perspectives. Malaysian Journal of Syariah and Law, 11(1), 109-121. https://doi.org/10.33102/mjsl.vol11no1.389.

Zarifi, M. & Taqwa. (n.d.). Petunjuk-petunjuk Keadilan Sosial, retrieved July 31, 2023. https://myjurnal.mohe.gov.my/public/article-download.php?id=83242

Published

2026-04-30

How to Cite

The Correlation between Nationalism and Maqasid al-Shari’ah Values in The Film Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022): Korelasi Antara Semangat Nasionalisme dan Nilai Maqasid al-Shari’ah Dalam Filem Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan (2022). (2026). Journal of Muwafaqat, 9(1), 88-108. https://doi.org/10.53840/muwafaqat.v9i1.231

Similar Articles

1-10 of 127

You may also start an advanced similarity search for this article.