Pengurusan Dana Khairat Masjid daripada Perspektif Perlembagaan, Undang-Undang, Sains Sosial dan Syarak

Management of the Mosque's Khairat Fund from Constitution, Legal, Social Science and Syarak Perspective

Abstract

Khairat dari perspektif syarak ialah istilah umum bagi semua bentuk perbuatan kebajikan. Maksud khairat juga dapat difahami dari peruntukan perlembagaan di bawah kebebasan beragama di mana setiap agama bebas menubuh dan menyelenggara yayasan-yayasan yang bertujuan untuk keagamaan, khairat dan kebajikan kepada penganut. Khairat menurut Akta Pentadbiran Undang-Undang Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1993 dan Enakmen Pentadbiran Agama Islam Negeri-Negeri (MAIN) dirujuk dengan maksud bertujuan kebajikan dan kebaikan. Perkara masjid dan yang berhubungan dengan masjid telah ditetapkan di bawah bidang kuasa negeri sebagaimana yang telah ditentukan di bawah Senarai Negeri (Senarai 2) Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan. MAIN memberi kuasa kepada jawatankuasa pengurusan masjid untuk menguruskan harta dan dana masjid termasuk mengadakan kutipan wang khairat. Wang Kutipan ialah sebarang derma, kutipan Jumaat, sumbangan anak yatim, wakaf, khairat kematian, hasil sewaan dan apa-apa sumbangan tunai di bawah kawalan masjid. Ketidakfahaman maksud khairat menjadikan kebanyakan aktiviti masjid hanya terfokus kepada aktiviti kerohanian semata-mata sedangkan maksud khairat sebagaimana yang dimaksudkan oleh perlembagaan dan ditafsirkan oleh enakmen amat luas merangkumi ekonomi dan faedah-faedah lain. Tulisan ini melihat sejauh mana potensi khairat masjid dan surau berperanan membangunkan sosial anak kariah selaras dengan maksud khairat yang dikehendaki oleh perlembagaan dan syarak. Tulisan ini melakukan analisis terhadap makna khairat dari sudut syarak, undang-undang, sejarah dan amalan masyarakat Melayu Islam. Hasil tulisan ini mendapati dana khairat masjid perlu dioptimumkan penggunannya untuk menghakis persepsi peranan masjid yang terhad sebagai pusat keagamaan sahaja.

General definition of Khairat is a charitable acts. The meaning of khairat can also be understood from the constitutional provisions under religious freedom whereby each religion is free to establish the foundations for the purpose of religion, khairat and welfare of the believers. According to the Administration of Islamic Law (Federal Territories) Act 1993 and the Enactment of the Islamic Religious Administration of the States (MAIN), khairat is for the purpose of welfare and goodness. A mosque and matters related to the mosques are under the jurisdiction of the state as determined under the State List (List 2) of Ninth Schedule, Federal Constitution. MAIN authorizes the mosque management committees to manage the mosque’s  property and funds including khairat fundraising. Money collection includes any donation, Friday prayers’ collection, orphanage donation, waqf, funeral donation, rental and any cash donations under the control of the mosque. Misunderstanding of the meaning of khairat limits the activities of the mosque to spiritual activities only whereas it has a braod meaning under the Federal Constitution and the enactments which should be extended for the economy purposes and other benefits. This article will review the potential of khairat at the mosques and suraus of their role in  developing the members of the society’s social life which should be consistent with the meaning of khairat as provided by the constitution and Syara’.  This article further analyses the meaning of khairat from the syara' point of view, law, history and practices of the Muslim Malay community.  The article found that the usage of mosque's khairat fund should be optimised to uphold a good perception of the mosque's role to the society.